Het klimmodel: Hulp opbouwen vanuit laagdrempeligheid

Vic Luijkx
Vic Luijkx
10 augustus 2020

Iedere vorm van professionele hulp heeft factoren die mensen tegenhouden om het te gebruiken. Het zijn factoren die wij bewust inbouwen zoals het nodig hebben van een verwijsbrief. Het zijn factoren als tijd, geld en energie. Ze zijn ook persoonlijker zoals het gevoel mensen tot last te zijn, het moeten veranderen van je zelfbeeld, onzekerheid, schaamte of het blootgeven van jezelf aan mensen die je niet kent.

Als ik luister naar verhalen van mensen die te maken hebben gehad met psychische klachten hoor ik vaak hetzelfde terugkomen. Mensen merken voor het eerst dat er iets mis gaat en doen voorzichtig onderzoek. Ze komen dan vooral de optie tegen om naar een psycholoog te gaan. Velen besluiten dit niet te doen. Ze denken:

Een psycholoog? Nee dat is niks voor mij.

Of

Een psycholoog? Nee joh, zo erg is het ook niet.

Het stappen naar een psycholoog is voor deze mensen een grote drempel. Ze stellen dit uit. Totdat de klachten groter zijn dan de drempel die ze ervaren.

Visueel ziet dit er als volgt uit:

Hoge drempel

Stel je voor dat deze mensen een hulpvorm tegenkwamen die veel laagdrempeliger is. Dan zou hetzelfde plaatje er zo uit kunnen zien:

Lage drempel

Doordat de hulp laagdrempeliger is maken mensen er eerder gebruik van. Het kost daardoor minder inspanning om hieraan te werken en er is minder hulpverlening nodig. Ook ervaart de cliënt uiteindelijk minder klachten die minder tijd in beslag nemen.

Hoe laagdrempeliger de hulp hoe eerder mensen bereid zijn om er gebruik van te maken. En als je mensen eerder helpt pakken klachten uiteindelijk kleiner uit.

In de praktijk

Sinds dat ik begrijp hoe belangrijk laagdrempeligheid is, houd ik hier continue rekening mee. Bij alle soorten hulp die ik tegenkom stel ik mijzelf de volgende vragen:

  1. Welke drempels ervaren mensen bij deze hulp?
  2. Wat zou je op moeten opofferen om deze hulp laagdrempeliger te maken?
  3. Is het dat waard?

Hier komen vaak resulaten uit als:

  1. Het is het meer dan waard om de hulp laagdrempeliger te maken.
  2. Er ontstaat een totaal nieuwe (lichtere) vorm van hulp.

Van laag naar hoog

In hulpverlening-sectoren wordt vaak gewerkt met vastgestelde zorgtrajecten. Mensen gaan echter steeds meer hun eigen reis bepalen. Er komt toegang tot verschillende platformen, hulpmiddelen en diensten. Welke iemand gebruikt, in welke combinatie en in welke volgorde is aan de cliënt.

Hierdoor ga je op een andere manier naar hulpverlening kijken.

  1. Verschillende hulpvormen van verschillende aanbieders gaan elkaar aanvullen.
  2. Hulpvormen worden opgebouwd van laagdrempelige naar, als het nodig is, steeds intensievere hulp.

Dit heb ik visueel gemaakt aan de hand van een concept dat ik het klimmodel noem. Het klimmodel bestaat uit lagen die samen een trap vormen. Hoe hoger je komt hoe intensiever de hulp wordt. In de afbeelding hieronder staan een aantal hulpvormen uit de ggz. Ik wil je echter uitdagen om zelf na te denken over hoe jij hem zou invullen.

Voorbeeld klimmodel trede 1

Mensen hebben steeds vaker een natuurlijke voorkeur voor laagdrempeligheid. De meeste beginnen daardoor bij de eerste trede. De meest laagdrempelige.

De ene persoon zal hieraan genoeg hebben. Een ander kan wel besluiten verder te gaan. Deze begint niet vanaf nul. Hij of zij heeft al inzichten opgedaan op de vorige treden.

Voorbeeld klimmodel trede 2

Daarnaast bouwt het op. Tijdens een therapie (trede 4) kun je nog steeds gebruik maken van de blogs, podcasts en informatie van trede 1.

Bij dit concept is het belangrijk dat er niks wordt afgedwongen. Als mensen direct intensievere hulp willen gebruiken dan kan dat. Je gaat uit van het natuurlijke gedrag van mensen.

Tot slot

Laagdrempeligheid is krachtig. Mensen worden eerder geholpen. Wij geloven in een breed aanbod. Van extreem laagdrempelig naar super intensief en alles wat daar tussenin zit.

De intensievere hulp in Nederland is al vrij volwassen. Hulp in het laagdrempelige spectrum staat daarentegen nog vaak in de kinderschoenen. Hier liggen mooie kansen.

Wij horen graag van je!